E-mail: ef@unze.ba / Tel: (+387 32) 460 467, 460 444
E-mail: ef@unze.ba / Tel: (+387 32) 460 467, 460 444

Osiguranje kvaliteta

Kvalitet u obrazovanju je jedan od osnovnih elemenata Bolonjske deklaracije. Osiguranje kvaliteta podrazumijeva uvođenje i primjenu standarda i normativa u obrazovnom procesu. Prateći osnovne zahtjeve Bolonjske deklaracije, Univerzitet u Zenici je 2006. godine formirao Odbor za kvalitet kojeg čine: menadžer za kvalitet Univerziteta u Zenici, prorektori, generalni sekretar Univerziteta, šef Univerzitetske biblioteke, menadžeri fakultetskih odbora za kvalitet, predstavnik vanjskih korisnika i tri predstavnika Unije studenata. Osnovni cilj univerzitetskog Odbora za kvalitet je osiguranje, upravljanje i unapređenje obrazovnog procesa. Neke od osnovnih djelatnosti Odbora za kvalitet su: primjena procedura, vrednovanje naučno-nastavnog procesa, rada biblioteke i administracije, izrada Godišnjeg izvještaja itd.

Na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Zenici od 2006. godine postoji Odbor za kvalitet. Neke od osnovnih djelatnosti Odbora za kvalitet na Ekonomskom fakultetu su: evaluacija nastavnog procesa, podnošenje godišnjih izvještaja, primjena standarda i normativa u naučno-nastavnom procesu itd.

Odbor za kvalitet na Ekonomskom fakultetu čine slijedeći članovi:

  1. V. ass. mr. Jasmina Džafić, menadžer za kavlitet EFUNZE,
  2. Doc. dr. sc. Ajla Muratović – Dedić, predstavnik menadžmenta,
  3. V. prof. dr. sc. Nedžad Polić, predstavnik nastavnog osoblja,
  4. Senada Fajković, predstavnik bibliotečkog osoblja,
  5. Benjamin Agić, predstavnik administrativnog osoblja,
  6. Šeherzada Šakić, predstavnik studenata,
  7. Amina Đerahović, predstavnik studenata

Kompetencije

Uvidjevši važnost povezivanja sa tržištem rada, Ekonomski fakultet Univerziteta u Zenici je prvi izvršio kreiranje i modifikovanje nastavnog plana i programa baziranog na kompetencijama koje student stiče tokom procesa studiranja. Cilj je da kompetencije kao sklop znanja, vještina i sposobnosti budu rezultat osmišljenih i realizovanih nastavnih planova i programa, a ne plod slučajnosti. Student će u okviru aktivnosti koje iz toga proizilaze sticati one kompetencije sukladno zahtjevima tržišta rada sa ciljem omogućavanja bržeg i efikasnijeg zapošljavanja.

Prilikom određivanja kompetencija korištene su preporuke Okvira za visokoškolske kvalifikacije u BiH koji je rađen na osnovu Kvalifikacijskog okvira evropskog prostora visokog obrazovanja koji kompetencije definiše kao sposobnost primjene znanja, vještina i personalnih, socijalnih i metodoloških sposobnosti, na radnom mjestu ili tokom učenja, kao i u privatnom i profesionalnom razvoju. Za svaki predmet u nastavnom planu i programu dodijeljene su kompetencije koje student mora steći tokom procesa učenja. Kao posljedica toga, broj dodijeljenih kompetencija mora biti manji od broja sadržaja i aktivnosti učenja.

Studiranjem na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Zenici student stiče osnovu za izučavanje generičkih (općih) i specifičnih (posebnih) kompetencija. Nastavni plan i program je osmišljen tako da studenti slušajući zajedničke predmete u toku prve i druge godine studiranja stiču generičke (opće) kompetencije koje su propisane za te predmete. Usmjerenjem na jedan od dva ponuđena smjera, student stiče specifične (posebne) kompetencije. Svakom nastavniku na predmetu (kursu) povjereno je da razvije kompetencije, tako da cijeli stepen garantuje kompenziranu i dovoljnu obradu različitih kompetencija. Na osnovu toga je formirana lista generičkih i specifičnih kompetencija:

  •  Upravljati prodajom
  • Istraživati tržište
  • Upravljati promotivnim aktivnostima
  • Planirati i upravljati spoljnotrgovinskim poslovima
  • Ocjenjivati rentabilnost poslovanja preduzeća
  • Ocjenjivati efikasnost poslovanja preduzeća
  • Ocjenjivati produktivnost poslovanja preduzeća
  • Analizirati makroekonomske tokove
  • Aplikativna primjena poreznih i finansijskih propisa
  • Procesni pristup analiziranju poslovnih procesa
  • Aplikativna primjena finansijskih obračuna
  • Analitičnost pri bilježenju operacija i finansijsko izvještavanje
  • Biti u stanju uspješno voditi i projektovati organizacijske sisteme
  • Analizirati okruženje preduzeća i kontinuirano mu se prilagođavati
  • Biti u stanju razvijati koncept totalnog upravljanja kvalitetom
  • Biti u stanju restrukturirati preduzeće i rješavati krizne poremećaje

Lista kompetencija je formirana sa najvećom mogućom jasnoćom, kako bi vodila i predavača i studenta. Prilikom sastavljanja liste kompetencija sistematski su korišteni glagoli u infinitvu radi nedvosmislenog ukazivanja na ono što student mora biti sposoban da radi. Nakon što je utvrđena lista kompetencije, na red dolazi definisanje aktivnosti učenja, povezanih s određenim sadržajima predmeta, koji će biti izloženi i predloženi studentima na početku izvođenja predavanja i vježbi iz datog predmeta, tako da oni razvijaju svaku od kompetencija koje su navedene.

Mobilnost

Jedan od najvažnijih ciljeva Bolonjskog procesa je promocija mobilnosti nastavnog osoblja i studenata. Prihvaćanjem Bolonjskog modela školovanja i, samim time, usvajanjem ECTS sistema bodovanja studentskih aktivnosti, Ekonomski fakultet je dao podršku mobilnosti nastavnog kadra i studenata. To pokazuje i činjenica da su mnogi članovi nastavnog osoblja Ekonomskog fakulteta koristili stipendije za usavršavanje na raznim inostranim univerzitetima. Također, određeni broj studenata je tokom studija učestvovao na brojnim ljetnim i zimskim školama i radionicama u zemlji i inostranstvu, a bodovi koje su stekli su im uvršteni u Dodatak diplomi.

Anketiranje

Na kraju svakog semestra na Ekonomskom fakultetu obavlja se evaluacija rada nastavnog, administrativnog i tehničkog osoblja. Studentima je ponuđen univerzalni univerzitetski obrazac sa po pet pitanja o radu nastavnika i saradnika i po četiri pitanja o radu administrativnog i tehničkog osoblja.

Rezultati anketiranja se analiziraju na sjednicama Odbora za kvalitet i Naučno-nastavnog vijeća. Članovi osoblja koji imaju niske i, s druge strane, visoke ocjene se, prema Pravilniku o anketiranju i Pravilniku o sistemu osiguranja kvaliteta Univerziteta u Zenici sankcioniraju, tj. pohvaljuju. Rezultati anketiranja se u štampanoj formi mogu dobiti na uvid u biblioteci Ekonomskog fakulteta.

Interna evaluacija

U okviru djelatnosti Odbora za kvalitet na kraju svake kalendarske godine vrši se detaljna analiza stanja na fakultetu, čiji je produkt dokument pod nazivom „Interna evaluacija stanja“. Ovaj dokument predstavlja ukupan pregled svih elemenata rada Ekonomskog fakulteta u Zenici (naučno-istraživački, nastavni, finansijski, aktivnosti studenata, saradnja sa zajednicom, mobilnost nastavnog osoblja i studenata itd. ).

U izradi interne evaluacije učestvuje tim koji za tu priliku određuje Naučno-nastavno vijeće. „Interna evaluacija stanja“ se može dobiti na uvid u biblioteci Ekonomskog fakulteta.

Eksterna evaluacija

Eksterna evaluacija je jedan od najvažnijih načina procjene stanja u visokoobrazovnim institucijama. Ekonomski fakultet je do sada bio tri puta uspješno eksterno evaluiran. Sve evaluacije su bile institucionalnog karaktera. Evaluiran je rad Univerziteta u Zenici, prilikom čega je obavljena i procjena rada Ekonomskog fakulteta, kao članice Univerziteta.

Prva eksterna evaluacija je obavljena u novembru 2008. godine od strane Tima eksperata Senata za evaluaciju pri Vijeću za visokoškolstvo Republike Slovenije. Izvještaj o toj evaluaciji se može vidjeti preko slijedećeg linka:

http://unze.ba/Evaluacija/Izvjestaj%20%20evaluacionog%20tima%20Slo.pdf.

Drugu eksternu evaluaciju izvršila je Evropska asocijacija univerziteta (European University Association). Evaluacija je obavljena u februaru i maju 2009. godine, a dio izvještaja o rezultatima procjene može se naći na linku:

http://unze.ba/Evaluacija/University_of_Zenica_Final_Report.pdf.

Treća evaluacija je provedena u okviru Tempus projekta „European Union standards for accreditation of study programs on BH Universities – ESABIH“, a obavljena je u martu 2012. godine. U okviru ove evalucije na Ekonomskom fakultetu izvršena je procjena studijskog odsjeka Menadžment preduzeća. Izvještaj o ovoj evaluciji se može preuzeti na stranici:

http://unze.ba/Evaluacija/UNZE_Menadzment%20preduzeca.pdf.

ECTAS

Jedan od temeljnih mehanizama u izgradnji evropskog prostora visokog obrazovanja (European Higher Education Area) jeste ECTAS – Evropski sistem prenosa i akumulacije bodova, koji nacionalnim sistemima širom Evrope omogućuje efikasnu pokretljivost studenata i nastavnika na nivou Evrope. Evropski prostor visokog obrazovanja je proglašen 2010. godine na ministarskoj konferenciji u Budimpešti i Beču

PEuropean Credit Transfer and Accumulation System, ECTAS – evropski sistem prenosa i akumuliranja bodova osmišljen je kao jedinstven sistem koji omogućava lakšu prepoznatljivost i uporedljivost različitih obrazovnih programa na univerzitetima i drugim visokoobrazovnim institucijama u zemljama Evrope. Sistem je zasnovan na bodovima koji izražavaju „opterećenje“ studenta u savladavanju određenog programa studija. U najkraćem, to je „težinski faktor“ nekog predmeta ili studijskog programa. Za jednu akademsku godinu potrebno ostvariti 60 ECTS bodova, 30 za semestar, odnosno 20 za trimestar. Primjena sistema ECTS-a u univerzitetskoj praksi omogućava pokretljivosti studenata u evropskom prostoru visokog obrazovanja, uz mogućnost prenosa i akumulacije bodova stečenih na različitim visokoobrazovnim institucijama čime se ispunjavaju pretpostavke za kvalitetnu među-univerzitetsku saradnju i studenata i nastavnika.

Credits – bodovi, poeni, krediti su ključni element ECTS-a. Dodjeljuju se pojedinim predmetima (kursevima, modulima), kao i drugim oblicima savladavanja planiranog studijskog programa (ispiti, konsultacije, projekti, seminari, studije, eksperimentalni rad, rad na terenu, magistarski rad, disertacije…). ECTS predstavljaju kvantitativno mjerilo ukupno utrošenog rada studenta i dodjeljuju se studentu nakon uspješnog okončanja određenog programa, odnosno položenog ispita.